University of Wisconsin Digital Collections
Link to University of Wisconsin Digital Collections
Link to University of Wisconsin Digital Collections
Icelandic Online Dictionary and Readings

Víglundar saga: a new edition based on UW-Madison Libraries Special Collections MS 140 (2007-10-09)

Previous Previous section

Next section Next



 

[Chapter 13]

Nú víkr aptr sǫgunni til Eiríks jarls. Hann gerðisk gamall maðr ok dó af elli. Sigurðr sonr hans tók eignir eptir hann ok fekk ǫngva nafnbót eptir hann af Page Image Haraldi konungi, því konungr lagði heldr óþokka til allra frænda Þorgríms fyrir sakir vináttu við Ketil. Helgi hafði kvángask í Nóregi, ok var kona hans ǫnduð. Átti hann eptir dóttur eina er Ragnhildr hét, kvenna fríðust. Helgi undi ekki í Nóregi eptir Eirík jarl fǫður sinn ok fór hann til Íslands ok kom at í Austfjǫrðum seint landnámatíðar. Hann keypti land í Gautavík at þeim er land hafði numit ok bjó þar til ellidaga. Nefna verðr fleiri menn til sǫgunnar. Steinólfr hét maðr; hann bjó í Hraunsdal. Hann átti þann son er Þorleifr hét, mikill maðr ok efniligr. Hann bað Ketilríðar, en hon vildi ekki eiga hann. Þorleifr talaði margt um at hann skyldi hennar fá, hvárt þat þœtti Hólmkeli vel eðr lítt. Mjǫk var Þorbjǫrg Þorleifi samþykk. En er svá var komit at Þorgrímssynir váru heilir, spurðu þeir fǫður sinn hvat hann legði þá til ráða með þeim. Þorgrímr sagði: "Þat þykki mér ráð at þit komið til skips Gunnlaugar ok biðið hann fars um Íslandshaf ok segið við liggja líf ykkar, sem satt er. Þit skuluð dyljast, en hann mun halda heitstrenging sína ok flytja ykkr til Nóregs. En Sigurðr er svá góðr drengr at þit munuð af honum nǫkkut gott Page Image hljóta, enda munuð þit þess þurfa, því þar munu þit mín mjǫk gjalda." Var þetta nú staðráðit. Þat segja menn at Ketilríðr væri mjǫk harmþrungin um vetrinn. Svaf hon lǫngum lítit ok vakti í stofu sinni at sauma á nætr. Þá sǫmu nátt er þeir brœðr ætluðu til skips um daginn eptir en þeir Ketilssynir váru þá skipbúnir, fóru þeir brœðr til Foss ok gengu í svefnstofu Ketilríðar. Sat hon þar ok saumaði, en þjónustukona hennar svaf. Fagnar hon þeim allvel. "Hefir nú," sagði hon, "langt verit á millum funda vára. En nú þykki mér þó vel at fara er ek sé ykkr á lífi." Settusk þeir þá niðr hjá henni ok tǫluðu lengi. Sagði Víglundr henni alla sína ráðabreytni. Hon lét vel yfir þeiri fyrirætlan. "Þykkir mér vel," sagði hon, "þegar þeir gengr vel, hvat sem um mik líðr." "Gipsk þú ekki á meðan ek em í brottu," sagði Víglundr. "Faðir minn mun því ráða," sagði Ketilríðr, "því ek vil eigi í móti honum gera, en ek má eigi sjálf ráða, en vera má at mér sé eigi hœgra en þér ef ek em ǫðrum gipt, en þó mun þat um sinn svá fram fara." Hann bað hana skera hár sitt ok þvá hǫfuð sitt; hon gerði svá. En er þat var gert mælti Page Image Víglundr: "Þat læt ek vera um mælt at enginn skeri hár mitt né þvái hǫfuð mitt nema þú meðan þú lifir." Gengu þeir þá út ok Ketilríðr með þeim; þau skildu þar í túninu úti. Kyssti Víglundr hana, en hon grét sárliga ok þau bæði. Þótti þeim báðum allmikit fyrir at skiljask, en þó varð nú svá at vera. Gekk hon nú inn aptr í stofuna en þeir fóru veg sinn. Þá kvað Víglundr vísu áðr en þau skildu:

Mær, nem þú mínar vísur,
munnfǫgr, ef þú vilt kunna;
þær munu þér at gamni,
þorn-Grund verða stundum;
ef, ítrust, verðr úti
*eygarðr litinn, Freyja,
þá muntu *mín, in mjóva,
minnask hverju sinni.

En er þeir váru skammt ór garði komnir, kvað Víglundr aðra vísu: Page Image

Stóðum vit tvau í túni;
*tók Hlín um *mann sínum
*hǫndum, haukligt *kvendi,
hárfǫgr ok grét sáran;
*títt flugu tár um tróðu,
til segir harmr ok vili;
strauk drifhvítum dúki
drós um hvarminn ljósa.

Litlu síðar en Ketilríðr kom í stofu sína, kom Hólmkell þar. Hann sá á dóttur sinni at hon var grátin mjǫk. Hann spurði því henni yrði svá ósvefnsamt. Hon sagði: "Mér kemr í hug fall brœðra minna." "Vildir þú láta hefna þeira?" sagði hann. "Þat skyldi vera ef ek væra karlmaðr mikils ráðandi," sagði Ketilríðr. Bóndi svarar: "Vit þú þat fyrir víst at ek hefi þat þó fyrir þik gert at fara eigi at þeim brœðrum, því ek veit þeir lifa, ok dylsk þú nú ekki fyrir mér hvárn veg þér er um gefit, því ek skal þegar vita at ek get drepit þá ef þat er þinn vili." Hon sagði þá: "At síðr skyldu þeir drepnir, at hvárgi skyldi sekr hafa verit gerðr ef ek hefða ráðit, ok ek skylda peninga leggja til fararefni Víglundi ef ek hefða til, ok ǫngvan mann skylda ek eiga annan en hann ef ek ætta at ráða." Hólmkell stóð þá upp ok gekk út ok tók hest sinn ok reið eptir þeim brœðrum. En er þeir sá þat, mælti Trausti: "Hér ríðr Hólmkell bóndi. Sé ek nú eitt til ef þú vilt fá Ketilríðar, Page Image ok er þó ekki gott ráð at drepa Hólmkell en taka Ketilríði síðan." Víglundr svarar: "Þó at svá væri á bugi at ek sæi aldri Ketilríði heðan af, þá vilda ek þat heldr en gera Hólmkeli nǫkkut mein, ok lítt munda ek honum þá alla sína velgørninga er hann hefir mér gert, slíka harma sem hann átta á mér at hefna. Enda mun Ketilríðr nógan harm hafa, þó eigi sé nú drepinn faðir hennar, sá er henni vil allgott." "Svá er miklu betr," sagði Trausti. "Nú skulum vit ríða," sagði Víglundr, "af veginum fyrir Hólmkeli. Er honum þat sœmdarauki." Ok svá gerðu þeir. Hólmkell ríðr nú fram fyrir þá ok snýr síðan aptr ok heim. Þeir brœðr ríða aptr á gǫtuna. Þeir sjá at þar liggr í gǫtunni fésjoðr ok gullhringr með rúnakefli. Þar váru á ristin ǫll orð þeira Hólmkels ok Ketilríðar ok þat með at hon gaf Víglundi fé þetta. Síðan fóru þeir brœðr til skips þeira Gunnlaugs ok Sigurðar. Váru þeir búnir til hafs, ok stóð byrr af landi. Víglundr kallar þá a skipit út. Hann spurði hvárt Gunnlaugr vildi veita honum far yfir Íslandshaf. Hann spurði hverir þeir væri. Annarr kvaðzk heita Vandráðr, en annarr Torráðr. Gunnlaugr spurði þá hvat þá drœgi til brott Page Image at fara. Þeir sǫgðu líf sitt við liggja. Hann bað þá ganga á skip, ok svá gerðu þeir. Síðan var dregit segl upp, ok sigldu þeir í haf. En er þeir hǫfðu siglt um stund, spyrr Gunnlaugr inn mikla mann hvárra manna hann væri. Hann sagði: "Ek heiti Víglundr, en bróðir minn Trausti, ok erum vit Þorgrímssynir." Þá þagnar Gunnlaugr ok mælti síðan: "Hvat er nú til ráða, Sigurdr bróðir? Því mér þykkir nú um vant at ráða, því ek veit at Ketill faðir minn lætr drepa þá er þeir koma í Nóreg." Sigurðr sagði: "Ekki spurðir þú mik ráða þá þú tóksk við þeim, en þekkta ek Víglund þegar ek sá hann af Helgu systur hans. Þykkir mér þér sjálfrátt at Ketill faðir minn hafi eigi meira vald yfir þeim en þér líkar. Mættir þú svá helzt launa Þorgrími fyrir sína velgørninga." "Þetta er vel mælt, bróðir," sagði Gunnlaugr, "ok gerum svá." Fá þeir nú góðan byr ok koma við Nóreg ok fara heim til Raumsdals. Var Ketill þá ekki heima. En er hann kom heim, váru synir hans í stofu, ok sátu Þorgrímssynir milli þeira. Þeir váru saman fjórir og tuttugu. Ekki heilsuðu þeir fǫður sínum. Settisk hann í sæti sitt. Hann þekkti sonu sína, en ekki Þorgrímssyni. Hann spyrr því synir hans kveðja hann Page Image ekki, eðr hverir þeir væri inir ókunnu menn. Gunnlaugr sagði: "Annarr heitir Víglundr, en annarr Trausti, synir Þorgríms prúða." Ketill mælti: "Þá standi upp mínir menn ok drepi þá. Vilda ek hér væri kominn Þorgrímr, ok skyldi hann svá fara." Sigurðr sagði: "Mikill er þá munr *okkar Þorgríms prúða at hann tók okkr brœðr báða af skipbroti með ǫllum mǫnnum okkar ok veitti oss ǫllum vetrvist. Átti hann þá alls kosti við oss. En nú viltu drepa syni hans saklausa. Munum vér kompanar vera skeinuhættir áðr en þeir Þorgrímssynir eru fangaðir, því eitt skal nú yfir oss líða." Ketill sér nú at þat er ófœrt at berjask við sonu sína. Rennr honum þá reiðin. Sigurðr mælti þá: "Þat legg ek til með ykkr at Gunnlaugr bróðir minn geri um ǫll þessi mál, því hann er reyndr at einu rettdœmi." Ketill sagði: "Ek ætla þat verði nú svá at vera heldr en vér deilum illdeilum." Þetta var staðráðit. Gunnlaugr mælti þá: "Þat er mín gerð at Þorgrímr prúði skal eiga Ólǫfu ok hafi fyrir sjálfum sér spillt. En faðir minn skal eiga allan arf eptir Þóri jarl fǫður Ólafar, þann hon stóð til. En Ketill skal gipta Ingibjǫrgu dóttur sína Trausta Þorgrímssyni, en Sigurðr skal eiga Helgu Þorgrímsdóttur. Læt ek hér Page Image standa mína gerð." Ǫllum þótti vel ok vitrliga gert. Undi Ketill vel við þessa gerð þar sem komit var. Váru þeir þar um vetrinn í góðu yfirlæti. Gekk Trausti at eiga Ingibjǫrgu. En at sumri leggja þeir allir í hernað fóstbrœðr ok verða inir frægustu menn. Bar þó Víglundr langt af þeim ǫllum. Váru þeir þrjá vetr ina næstu í þessu starfi. Var Víglundr aldri með ǫllu gleðibragði, því Ketilríðr gekk honum aldri ór huga.

Previous Previous section

Next section Next




Go up to Top of Page