b) Púkinn og fjósamaðurinn.

Sæmundur hélt einu sinni fjósamann*, sem honum þótti vera um of blótsamur, og fann oft að því við hann. Sagði hann fjósamanni, að kölski hefði blótsyrði og illan munnsöfnuð   [p. 37]   mannanna handa sér og púkum sínum til viðurværis. "Þá skyldi ég aldrei tala neitt ljótt", segir fjósamaður, "ef ég vissi, að kölski missti við það viðurværi sitt". "Ég skal nú bráðum vita, hvort það er alvara, eða ekki", segir Sæmundur, og lét nú púka einn í fjósið. Fjósamanni var illa við þennan gest; því púkinn gerði bonum allt til meins og skapraunar, og átti þá fjósamaður bágt með að stilla sig um blótsyrði. Þó leið svo nokkur tími, að honum tókst það vel, og sá hann þá, að púkinn horaðist með hverju dægri. Þótti fjósamanni harla vænt um, er hann sá það, og blótaði aldrei. Einn morgun, þegar fjósamaður kom út í fjósið, sér hann, að allt er brotið og bramlað, og kýrnar allar bundnar saman á hölunum, en þær voru margar. Snýst hann þá að púkanum, sem lá í *vesöld og volæði á básnum sínum, og hellir yfir hann bræði sinni með óttalegum illyrðum og hroðalegu blóti. En sér til angurs og skapraunar sá hann nú, að púkinn lifnaði við og varð allt í einu svo feitur og þriflegur, að við sjálft lá, að hann mundi hlaupa í spik. Stillti hann sig þá, fjósamaðurinn, og hætti að blóta. Sá hann nú, að Sæmundir prestur hafði   [p. 38]   satt að mæla, og hætti að blóta, og hefur aldrei talað ljótt orð síðan. Enda er sá púkinn fyrir löngu úr sögunni, sem átti að lifa á vondum munnsöfnuði hans. --- Betur að þú og ég gætum breytt eftir dæmi fjósamannsins!