Carry On Icelandic: Culture [selections] (2004)
Previous section
Efnahagsmál - Economic Affairs
Efnahagsmál
Ísland er eitt af ríkustu löndum heims. Hinn sterki efnahagur landsins byggist einkum á auðugum náttúruauðlindum eins og fiskimiðunum umhverfis landið, vatnsafli og jarðvarma. Landið er velferðarríki með blandað hagkerfi þar sem einkaframtakið blómstrar.
Hagvöxtur á Íslandi var um 5% að meðaltali á árunum 1996 til og með 1999. Þetta er nær tvöfalt örari hagvöxtur en sá sem að jafnaði hefur verið í iðnríkjum heims á sama tíma. Kaupmáttur hefur aukist verulega frá árinu 1995 sem er rúmlega fjórföld sú aukning sem orðið hefur í viðmiðunarlöndum Íslendinga. Íslenska hagkerfið er mjög háð sjávarútvegi, enda eru sjávarafurðir mikilvægasta útflutningsvara þjóðarinnar og skapa um 70% allra útflutningstekna hennar.
Sólfar eftir Jón Gunnar Árnason; efnahagur Íslands er mjög háður sjávarútvegi ásamt flutningum aðfanga til og frá landinu sem fara aðallega fram með skipum (Sunship by Jón Gunnar Árnason; Icelandic economy is dependent upon the fish industry, and ships for transport of import and export).
Einungis um 5% þjóðarinnar lifa á landbúnaði. Helsta grein hans er kvikfjárrækt. Nýjar búgreinar hafa komið fram á undanförnum árum, eins og loðdýrarækt, fiskeldi og ræktun nytjaskóga. Atvinnuþátttaka í iðnaði jókst jafnt og þétt alla 20. öldina einkum í matvælaiðnaði, byggingariðnaði og stóriðju. Þá hefur hugbúnaðarfyrirtækjum vaxið mjög fiskur um hrygg. Reynt hefur verið að stuðla að fjölbreyttari atvinnuháttum, meðal annars með aukinni stóriðju sem hart er deilt um.
Verðbólga var lengi vandamál á Íslandi. Á síðasta áratug var sérstök áhersla lögð á að stuðla að stöðugleika í efnahagsmálum. Árangur þeirra aðgerða hefur verið góður og verðbólga hefur verið 1,5 til 2,5% undanfarin ár. Atvinnuástand er gott og atvinnutækifæri eru fjölbreytt.
Sameinuðu þjóðirnar gerðu nýlega ítarlega könnun á lífskjörum fólks í ýmsum löndum. Ísland skipar fimmta sætið á þeim lista.
En þrátt fyrir stöðugt vaxandi velmegun þjóðarinnar eru margir þeirrar skoðunar að ekki njóti allir jafngóðs af. Þjóðarkökunni sé misskipt og fái þeir sem minna mega sín á einhvern hátt, eins og margir aldraðir og öryrkjar, lítið í sinn hlut. Það sé margt í þjóðfélaginu sem bendi til að bilið milli ríkra og fátækra sé að aukast.
Economic Affairs
Iceland is one of the richest countries in the world. The nation's large economy is built, in particular, on the back of rich natural resources like the fishing grounds around the country, hydro-electric power and geothermal energy. The nation is a welfare state, with a mixed economy, and private enterprise blooms.
Economic growth was at an average around 5% from 1996 to 1999. That economic growth is nearly twice as fast as the rate which has been experienced by the world's industrial nations over the same period. Purchasing power has increased considerably since 1995, which is an increase of about four times that of nations comparable to Iceland. The Icelandic economy is very dependent on the fishing industry, with fish products the most significant national export, making up about 70% of all its exports.
Only about 5% of Icelanders make their living from agriculture, the largest part of which involves livestock farming. New farm enterprises have developed in recent years, such as fur farming, fishing farming, and forest cultivation. The proportion of the work force in industry has grew steadily throughout the twentieth-century, especially in the food industry, construction industry and large scale industry. Software enterprises have also developed substantially, and attempts have been made to create a greater variety of occupations, including moves (which are hotly contested) to increase large scale industry.
For a long time, the inflation rate was a problem in Iceland. In the last decade, particular emphasis was laid on creating stability in economic affairs. The result of these steps has been positive and the inflation rate has been 1.5 to 2.5% in recent years. However, there are indications that economic conditions are becoming worse.
The employment situation is good and employment opportunities are varied. The United Nations recently undertook a detailed investigation of the standard of living in various nations. Iceland was in fifth position on its list.
Despite the stable growth in the people's prosperity, many are of the view that all are not benefiting equally from it. The national cake is not evenly divided, with disadvantaged groups such as the old and handicapped getting a small share. There are many things in the society which indicate that the gap between rich and poor is increasing.
Top of Page
Content, including images, © Stofnun Sigurður Nordals, 2004. Used with permission.
TEI markup © Board of Regents of the University of Wisconsin System, 2004. All rights reserved.
Those interested in using these texts for any purpose not covered under Fair Use must seek the permission of Stofnun Sigurður Nordals and the University of Wisconsin-Madison Libraries.