University of Wisconsin Digital Collections
Link to University of Wisconsin Digital Collections
Link to University of Wisconsin Digital Collections
Icelandic Online Dictionary and Readings

"Elstu menn" muna vart ašra eins tķš (Mįnudaginn 13. janśar, 2003)

 

[Article]

Mįnudaginn 13. janśar, 2003 - Innlendar fréttir

"Elstu menn" muna vart ašra eins tķš

Vešurathugunarmenn velta fyrir sér hvort žaš ętli ekkert aš koma vetur

VEŠURSTOFAN spįir frosti vķša um land ķ vikunni. Erfitt er aš spį žvķ hvort framhald veršur į žessu, en undanfarna mįnuši hefur veriš višvarandi hlżindaskeiš hér į landi.

Color photograph

Color photograph

Color photograph

Color photograph

VEŠURSTOFAN spįir frosti vķša um land ķ vikunni. Erfitt er aš spį žvķ hvort framhald veršur į žessu, en undanfarna mįnuši hefur veriš višvarandi hlżindaskeiš hér į landi. Žetta hefur valdiš mörgum heilabrotum enda mį heita aš hęgt sé aš tala um vetrarlausan vetur žaš sem er žessum vetri og muna elstu menn vart annaš eins.

Vilhjįlmur Hólmgeirsson vešurathugunarmašur į Raufarhöfn hefur veriš višlošandi vešurathuganir į Raufarhöfn frį įrinu 1952.

"Žetta er alveg einstakt," segir Vilhjįlmur um hlżindin ķ vetur. Hann segist muna eftir žvķ sem drengur aš jörš var auš ķ Langanesi ķ janśar žar sem hann ólst upp į fjórša įratug sķšustu aldar og aš hlżindin hafi varaš langt fram eftir mįnušinum.

"Ég žykist muna žetta enda var žaš alveg sérstakt," segir hann og man ekki eftir višlķka vetrarlausum vetri žar til nś. Ķ bęnum er lķtil tjörn sem hęgt er aš skauta į žegar frystir. Vilhjįlmur segir tjörnina hafa lagt ķ fyrsta sinn ķ vetur sl. fimmtudag.

"Ég hugsa aš žetta sé eini veturinn sem tjörnina hefur ekki lagt eitthvaš um haustiš."

Į föstudag sżndi męlirinn hjį Vilhjįlmi 5 grįša hita klukkan 18.

Hann segir aš ķ seinni įr hafi žaš hins vegar sżnt sig aš veturnir vęru aš verša mildari.

Mildur vetur įriš 1964

Óskar J. Siguršsson, vešurathugunarmašur į Stórhöfša, segir hlżindakaflann ķ vetur hafa veriš óvenju stöšugan og stašiš lengi. Hann man ķ svipinn eftir óvenju mildum vetri įriš 1964 žegar jörš var auš allan veturinn og ekkert hret var um voriš. Veturnir į eftir, 1965-70, voru į hinn bóginn kuldavetur, aš hans sögn. Į föstudag męldist 7 stiga hiti į Stórhöfša. Mesta frost sem męlst hefur ķ vetur var žrjś stig um mišjan nóvember, aš hans sögn.

Óskar hefur veriš vešurathugunarmašur į Stórhöfša frį 1965 en fengist viš vešurathuganir frį 1952. Hann śtilokar ekki aš veturinn verši įfram mildur en bendir į aš žaš geti breyst snögglega.

"Žaš versta sem mašur fęr er vorkuldi eftir svona vetur žegar gróšur er oršinn viškvęmur," segir Óskar sem segist kunna betur viš žaš žegar vetur rķkir į veturna og sumarblķša į sumrin.

Kemur ekki endilega nišur į jöklunum

Vilborg Siguršardóttir sį um vešurathuganir ķ Grķmsey frį 1950- 2000. Hśn segist aldrei muna eftir annarri eins vešurblķšu į žessum tķma įrs og ekki muna eftir öšrum mildum vetri sem komist ķ nįmunda viš žann sem nś er.

"Ég var til dęmis aš segja dótturdóttur minni aš žegar ég var yngri hefšu veriš vetur į veturna og sumar į sumrin. Žį voru kaflaskipti ķ vešrinu og ég er ekkert ein um aš segja žaš, žaš ber öllum saman um žaš," segir Vilborg.

Hśn segir aš žaš hafi varla komiš hret ķ vetur ķ Grķmsey aš frįtöldum einum eša tveimur dögum ķ nóvember.

"Žaš eru aš verša miklu minni kaflaskil ķ vešrinu heldur en voru, žaš eru aš koma minni og mildari vetur," sagši Vilborg.

Hśn vill engu um žaš spį hvort Vetur konungur lįti į sér kręla į nęstunni en bętir viš: "Gamla fólkiš sagši alltaf: Ętli žetta komi ekki ķ bakseglin." Žaš sé žvķ ekki hęgt aš śtiloka aš vetur skelli į žrįtt fyrir hlżindin.

Magnśs Tumi Gušmundsson, prófessor ķ jaršešlisfręši viš Hįskóla Ķslands og formašur Jöklarannsóknafélags Ķslands, segir aš hlżindi aš vetri žurfi ekki endilega aš hafa mikil įhrif į afkomu jöklanna ef hlżindin eru ekki meiri en svo aš mestur hluti śrkomu į efri hluta jökulsins er snjór.

"Žaš mį eiginlega segja aš žaš sé tvennt sem hafi įhrif į ķslenska jökla, annars vegar hversu mikiš snjóar eša hversu mikil śrkoma er į veturna og sķšan hversu hlżtt er į sumrin."

Hann segir aš žaš verši mjög fróšlegt aš sjį hvernig jöklarnir koma undan vetri og hver įhrif hlżindi ķ vetur hafa į afkomu jöklanna. Jöklarannsóknarfélagiš stendur fyrir rannsóknarferšum į hverju sumri og mešal annars eru farnar feršir į Vatnajökul aš vori og hausti. Undanfarin įr hefur Vatnajökull žynnst aš jafnaši um tępan metra į įri.

Mest įhrif į innfluttan gróšur

Ólafur Arnalds, jaršvegsfręšingur hjį Rannsóknastofnun landbśnašarins, dregur žaš stórlega ķ efa aš hlżindaskeiš sé endilega slęmt fyrir vistkerfi landsins. Gróšur į Ķslandi hafi upplifaš slķk skeiš įšur.

"Ég held aš vistkerfi landsins sé ekki aš upplifa neitt nżtt, žaš hafa komiš svona skeiš įšur.

Žaš sem fer verst śt śr žessu er gróšur sem hefur žróast viš ašrar ašstęšur eins og innfluttur gróšur ķ göršum sem gęti fariš hvaš verst śt śr žessu," segir hann.

© Morgunblašiš, 2004


Go up to Top of Page