[Chapter 13]

Nú víkr aptr sögunni til Eiríks jarls. Hann gerðisk gamall maðr ok dó af elli. Sigurðr sonr hans tók eignir eptir hann ok fekk öngva nafnbót eptir hann af Haraldi konungi, því konungr lagði heldr óþokka til allra frænda Þorgríms fyrir sakir vináttu við Ketil. Helgi hafði kvángask í Nóregi, ok var kona hans önduð. Átti hann eptir dóttur eina er Ragnhildr hét, kvenna fríðust. Helgi undi ekki í Nóregi eptir Eirík jarl föður sinn ok fór hann til Íslands ok kom at í Austfjörðum seint landnámatíðar. Hann keypti land í Gautavík at þeim er land hafði numit ok bjó þar til ellidaga. Nefna verðr fleiri menn til sögunnar. Steinólfr hét maðr; hann bjó í Hraunsdal. Hann átti þann son er Þorleifr hét, mikill maðr ok efniligr. Hann bað Ketilríðar, en hon vildi ekki eiga hann. Þorleifr talaði margt um at hann skyldi hennar fá, hvárt þat þoetti Hólmkeli vel eðr lítt. Mjök var Þorbjörg Þorleifi samþykk. En er svá var komit at Þorgrímssynir váru heilir, spurðu þeir föður sinn hvat hann legði þá til ráða með þeim. Þorgrímr sagði: "Þat þykki mér ráð at þit komið til skips Gunnlaugar ok biðið hann fars um Íslandshaf ok segið við liggja líf ykkar, sem satt er. Þit skuluð dyljast, en hann mun halda heitstrenging sína ok flytja ykkr til Nóregs. En Sigurðr er svá góðr drengr at þit munuð af honum nökkut gott hljóta, enda munuð þit þess þurfa, því þar munu þit mín mjök gjalda." Var þetta nú staðráðit. Þat segja menn at Ketilríðr væri mjök harmþrungin um vetrinn. Svaf hon löngum lítit ok vakti í stofu sinni at sauma á nætr. Þá sömu nátt er þeir broeðr ætluðu til skips um daginn eptir en þeir Ketilssynir váru þá skipbúnir, fóru þeir broeðr til Foss ok gengu í svefnstofu Ketilríðar. Sat hon þar ok saumaði, en þjónustukona hennar svaf. Fagnar hon þeim allvel. "Hefir nú," sagði hon, "langt verit á millum funda vára. En nú þykki mér þó vel at fara er ek sé ykkr á lífi." Settusk þeir þá niðr hjá henni ok töluðu lengi. Sagði Víglundr henni alla sína ráðabreytni. Hon lét vel yfir þeiri fyrirætlan. "Þykkir mér vel," sagði hon, "þegar þeir gengr vel, hvat sem um mik líðr." "Gipsk þú ekki á meðan ek em í brottu," sagði Víglundr. "Faðir minn mun því ráða," sagði Ketilríðr, "því ek vil eigi í móti honum gera, en ek má eigi sjálf ráða, en vera má at mér sé eigi hoegra en þér ef ek em öðrum gipt, en þó mun þat um sinn svá fram fara." Hann bað hana skera hár sitt ok þvá höfuð sitt; hon gerði svá. En er þat var gert mælti Víglundr: "Þat læt ek vera um mælt at enginn skeri hár mitt né þvái höfuð mitt nema þú meðan þú lifir." Gengu þeir þá út ok Ketilríðr með þeim; þau skildu þar í túninu úti. Kyssti Víglundr hana, en hon grét sárliga ok þau bæði. Þótti þeim báðum allmikit fyrir at skiljask, en þó varð nú svá at vera. Gekk hon nú inn aptr í stofuna en þeir fóru veg sinn. Þá kvað Víglundr vísu áðr en þau skildu:

Mær, nem þú mínar vísur,
munnfögr, ef þú vilt kunna;
þær munu þér at gamni,
þorn-Grund verða stundum;
ef, ítrust, verðr úti
*eygarðr litinn, Freyja,
þá muntu *mín, in mjóva,
minnask hverju sinni.

En er þeir váru skammt ór garði komnir, kvað Víglundr aðra vísu:

Stóðum vit tvau í túni;
*tók Hlín um *mann sínum
*höndum, haukligt *kvendi,
hárfögr ok grét sáran;
*títt flugu tár um tróðu,
til segir harmr ok vili;
strauk drifhvítum dúki
drós um hvarminn ljósa.

Litlu síðar en Ketilríðr kom í stofu sína, kom Hólmkell þar. Hann sá á dóttur sinni at hon var grátin mjök. Hann spurði því henni yrði svá ósvefnsamt. Hon sagði: "Mér kemr í hug fall broeðra minna." "Vildir þú láta hefna þeira?" sagði hann. "Þat skyldi vera ef ek væra karlmaðr mikils ráðandi," sagði Ketilríðr. Bóndi svarar: "Vit þú þat fyrir víst at ek hefi þat þó fyrir þik gert at fara eigi at þeim broeðrum, því ek veit þeir lifa, ok dylsk þú nú ekki fyrir mér hvárn veg þér er um gefit, því ek skal þegar vita at ek get drepit þá ef þat er þinn vili." Hon sagði þá: "At síðr skyldu þeir drepnir, at hvárgi skyldi sekr hafa verit gerðr ef ek hefða ráðit, ok ek skylda peninga leggja til fararefni Víglundi ef ek hefða til, ok öngvan mann skylda ek eiga annan en hann ef ek ætta at ráða." Hólmkell stóð þá upp ok gekk út ok tók hest sinn ok reið eptir þeim broeðrum. En er þeir sá þat, mælti Trausti: "Hér ríðr Hólmkell bóndi. Sé ek nú eitt til ef þú vilt fá Ketilríðar, ok er þó ekki gott ráð at drepa Hólmkell en taka Ketilríði síðan." Víglundr svarar: "Þó at svá væri á bugi at ek sæi aldri Ketilríði heðan af, þá vilda ek þat heldr en gera Hólmkeli nökkut mein, ok lítt munda ek honum þá alla sína velgørninga er hann hefir mér gert, slíka harma sem hann átta á mér at hefna. Enda mun Ketilríðr nógan harm hafa, þó eigi sé nú drepinn faðir hennar, sá er henni vil allgott." "Svá er miklu betr," sagði Trausti. "Nú skulum vit ríða," sagði Víglundr, "af veginum fyrir Hólmkeli. Er honum þat soemdarauki." Ok svá gerðu þeir. Hólmkell ríðr nú fram fyrir þá ok snýr síðan aptr ok heim. Þeir broeðr ríða aptr á götuna. Þeir sjá at þar liggr í götunni fésjoðr ok gullhringr með rúnakefli. Þar váru á ristin öll orð þeira Hólmkels ok Ketilríðar ok þat með at hon gaf Víglundi fé þetta. Síðan fóru þeir broeðr til skips þeira Gunnlaugs ok Sigurðar. Váru þeir búnir til hafs, ok stóð byrr af landi. Víglundr kallar þá a skipit út. Hann spurði hvárt Gunnlaugr vildi veita honum far yfir Íslandshaf. Hann spurði hverir þeir væri. Annarr kvaðzk heita Vandráðr, en annarr Torráðr. Gunnlaugr spurði þá hvat þá droegi til brott at fara. Þeir sögðu líf sitt við liggja. Hann bað þá ganga á skip, ok svá gerðu þeir. Síðan var dregit segl upp, ok sigldu þeir í haf. En er þeir höfðu siglt um stund, spyrr Gunnlaugr inn mikla mann hvárra manna hann væri. Hann sagði: "Ek heiti Víglundr, en bróðir minn Trausti, ok erum vit Þorgrímssynir." Þá þagnar Gunnlaugr ok mælti síðan: "Hvat er nú til ráða, Sigurdr bróðir? Því mér þykkir nú um vant at ráða, því ek veit at Ketill faðir minn lætr drepa þá er þeir koma í Nóreg." Sigurðr sagði: "Ekki spurðir þú mik ráða þá þú tóksk við þeim, en þekkta ek Víglund þegar ek sá hann af Helgu systur hans. Þykkir mér þér sjálfrátt at Ketill faðir minn hafi eigi meira vald yfir þeim en þér líkar. Mættir þú svá helzt launa Þorgrími fyrir sína velgørninga." "Þetta er vel mælt, bróðir," sagði Gunnlaugr, "ok gerum svá." Fá þeir nú góðan byr ok koma við Nóreg ok fara heim til Raumsdals. Var Ketill þá ekki heima. En er hann kom heim, váru synir hans í stofu, ok sátu Þorgrímssynir milli þeira. Þeir váru saman fjórir og tuttugu. Ekki heilsuðu þeir föður sínum. Settisk hann í sæti sitt. Hann þekkti sonu sína, en ekki Þorgrímssyni. Hann spyrr því synir hans kveðja hann ekki, eðr hverir þeir væri inir ókunnu menn. Gunnlaugr sagði: "Annarr heitir Víglundr, en annarr Trausti, synir Þorgríms prúða." Ketill mælti: "Þá standi upp mínir menn ok drepi þá. Vilda ek hér væri kominn Þorgrímr, ok skyldi hann svá fara." Sigurðr sagði: "Mikill er þá munr *okkar Þorgríms prúða at hann tók okkr broeðr báða af skipbroti með öllum mönnum okkar ok veitti oss öllum vetrvist. Átti hann þá alls kosti við oss. En nú viltu drepa syni hans saklausa. Munum vér kompanar vera skeinuhættir áðr en þeir Þorgrímssynir eru fangaðir, því eitt skal nú yfir oss líða." Ketill sér nú at þat er ófoert at berjask við sonu sína. Rennr honum þá reiðin. Sigurðr mælti þá: "Þat legg ek til með ykkr at Gunnlaugr bróðir minn geri um öll þessi mál, því hann er reyndr at einu rettdoemi." Ketill sagði: "Ek ætla þat verði nú svá at vera heldr en vér deilum illdeilum." Þetta var staðráðit. Gunnlaugr mælti þá: "Þat er mín gerð at Þorgrímr prúði skal eiga Ólöfu ok hafi fyrir sjálfum sér spillt. En faðir minn skal eiga allan arf eptir Þóri jarl föður Ólafar, þann hon stóð til. En Ketill skal gipta Ingibjörgu dóttur sína Trausta Þorgrímssyni, en Sigurðr skal eiga Helgu Þorgrímsdóttur. Læt ek hér standa mína gerð." Öllum þótti vel ok vitrliga gert. Undi Ketill vel við þessa gerð þar sem komit var. Váru þeir þar um vetrinn í góðu yfirlæti. Gekk Trausti at eiga Ingibjörgu. En at sumri leggja þeir allir í hernað fóstbroeðr ok verða inir frægustu menn. Bar þó Víglundr langt af þeim öllum. Váru þeir þrjá vetr ina næstu í þessu starfi. Var Víglundr aldri með öllu gleðibragði, því Ketilríðr gekk honum aldri ór huga.